Geheugen en Context
Laatst bijgewerkt: 11-06-2026
TL;DR: Vier geheugenlagen (CLAUDE.md → brand context → sessiegeheugen → cross-sessie) lossen het "elke sessie bij nul beginnen"-probleem op en maken AI-output consistent.
Contextbeheer is het fundament van elk goed Agentic OS. Zonder het juiste systeem start elke AI-sessie bij nul.
De 4 geheugenlagen
Laag 1: CLAUDE.md (Sessie-instructies)
Het identiteitsbestand van de agent. Wordt bij elke sessie geladen. - Wie de agent is, hoe hij zich gedraagt - Welke regels hij volgt - Geïnstalleerde patronen en learnings (groeit via Compound Engineering)
Laag 2: Brand Context (Statische business-context)
Een gedeelde map met bedrijfscontext die zelden verandert: - Brand voice & voice profile - ICP (Ideal Customer Profile) - Positionering & marktboodschap - Klantdetails
Staat op één plek; alle skills trekken eruit. Update op één plek → alle skills profiteren.
Laag 3: Sessiegeheugen (Context Mode)
Context Mode houdt de huidige sessie schoon door: - Raw tool-output te routeren via een sandbox (alleen het relevante deel terug in context) - Alle events te tracken in een lokale SQL-database - Na context-compactie een sessie-snapshot te rebuilden
Resultaat: sessies die vroeger na 30 minuten degradeerden, lopen nu 3 uur zonder verval.
Laag 4: Cross-sessiegeheugen (ClaudeMem)
ClaudeMem draagt kennis over naar toekomstige sessies: - Wat er is gedaan - Welke beslissingen zijn genomen - Wat heeft gewerkt - Lopende projecten
Context Rot
Definitie: Het fenomeen waarbij Claude halverwege een lange sessie requirements vergeet, corners cut, en outputs produceert die doen alsof taken klaar zijn terwijl dat niet zo is.
Oorzaak: Het contextvenster raakt vol met raw tool-output (logs, snapshots, API-responses).
Oplossing: GSD + Context Mode samen.
Identity Files per Tool
| Tool | Identiteitsbestand |
|---|---|
| Claude Code | CLAUDE.md |
| OpenClaw | soul.md |
| Codex / anderen | agents.md |
Zelfde idee, andere naam: wordt in de systeemprompt geladen zodat de AI relevant reageert.
De vier functies van CLAUDE.md
CLAUDE.md is meer dan een instructiebestand — het vervult vier functies tegelijk:
- Kennis-compressie — in plaats van elke sessie alle bestanden te lezen, vat CLAUDE.md de werkruimte samen op een hoog niveau (vaak 40-50x compressie t.o.v. de broncode)
- Persoonlijke voorkeuren — conventies die niet standaard in Claude Code zitten (bestandspaden, programmeerstijl, wanneer documentatie te raadplegen)
- Capaciteiten-declaratie — wat de agent al kán binnen deze workspace, zodat Claude niet onderschat wat het zelf kan uitvoeren
- Logboek van successen en fouten — een groeiend "lab notes"-bestand met wat niet te proberen, zodat elke volgende sessie sneller is dan de vorige
Global vs. local CLAUDE.md
| Scope | Locatie | Inhoud |
|---|---|---|
| Global | ~/.claude/CLAUDE.md |
Hoog-niveau redeneerstrategieën, persoonlijke context (wie ben je, wat doe je), token-conservatie-regels |
| Local | .claude/CLAUDE.md in de repo/project |
Laag-niveau projectkennis, API-documentatie, projectspecifieke conventies |
/init genereert automatisch een local CLAUDE.md door de hele workspace te lezen en te comprimeren.
De update-loop: lokaal en globaal
Lokale loop: plan een feature → Claude bouwt (faalt en slaagt onderweg) → compileer de learnings → werk de lokale CLAUDE.md bij. Elke iteratie wordt sneller omdat de zoekruimte van mogelijke fouten kleiner wordt.
Globale loop (via /insights): na meerdere lokale loops draait /insights sub-agents over de volledige sessiegeschiedenis en destilleert terugkerende patronen ("Claude gaat consequent een verkeerde richting op bij X"). Een mens reviewt dit handmatig — fouten stapelen zich anders op (0.9³ ≈ 73% slaagkans bij drie opeenvolgende AI-stappen van elk 90%) — en voegt de hoog-informatiedichte bullets toe aan de globale CLAUDE.md.
Automemory (#9 in de feature-ranking)
In een ranking van alle Claude Code-features (zie Claude Code Functie-overzicht) staat automemory op #9 — voorheen "autodream" genoemd. Het is een achtergrondproces dat op vaste intervallen je geheugen zelf bijwerkt en opschoont, zonder dat je er expliciet om vraagt.
Dit automatiseert een deel van ClaudeMem (Laag 4 hierboven): waar ClaudeMem kennis overdraagt naar toekomstige sessies, neemt automemory het curatie-werk over dat anders handmatig zou gebeuren via /insights en de globale update-loop. Vergelijkbaar idee, andere bron: zie de "Mem search"-functionaliteit in Hermes Agent.
Praktische tip: laat AI je interviewen
In plaats van je identiteitsbestand vanaf nul schrijven:
"Ik bouw mijn identiteitsbestand. Stel me 15 vragen over hoe ik werk, wat ik wil, wat ik niet wil, hoe ik wil dat je reageert."
De antwoorden worden je user.md of personality.md.
Verwante concepten
- Agentic OS — het systeem dat deze geheugenlagen omvat
- Skills en Plugins — Context Mode en ClaudeMem in detail
- Compound Engineering — hoe learnings worden opgeslagen in CLAUDE.md
- Claude Code — het platform
- Subagents — persistent subagent-memory als aanvulling op deze vier lagen
- Claude Code Functie-overzicht — automemory (#9) en /insights (#10) in de bredere ranking
Bronnen
- The Claude Code Setup Nobody Shows You (Replaces OpenClaw + Hermes) — Simon Scrapes, 18-04-2026
- CLAUDE CODE ADVANCED FULL COURSE (3 HOURS) — Nick Saraev, 28-03-2026
- I Tested Every Claude Code Feature, These 12 Are the Best — Nate Herk, 03-06-2026
Backlinks
- Agentic Marketing Organisatie
- Agentic OS
- AI Stijlgids
- Anthropic Werkpatronen voor Niet-technici
- Chief of Staff Laag (AI Report)
- Claude Code
- Claude Code Functie-overzicht
- Claude Code Grondbeginselen
- Claude Code voor Niet-Coders (Nate Herk Cursus)
- Claude Cowork Contextbeheer
- Codex voor Kenniswerk
- Compound Engineering
- Contextbestand en Cowork Projects
- Hermes Agent
- Karpathy CLAUDE.md File
- Kennissysteem Fundering (AI Report)
- OpenClaw
- Overstappen van ChatGPT naar Claude (AI Report)
- Second Brain Niveaus
- Skills en Plugins
- Skills, Hooks en Geheugen (AI Report)
- Subagents
- Team Agentic OS
- Zelfverbeterende Kennisbank